Als we het over een ervaren werkvoorbereider in ons netwerk hebben, dan hebben we het over Albert (61). In zijn carrière werkte hij tot nu toe bij verschillende bedrijven, maar overal in de voorbereidende rol van technische projecten. Hij is met recht een routinier binnen de werkvoorbereiding te noemen. Albert en CoBuilders hebben een lange periode van samenwerken achter de rug. Na bijna vijf jaar bij CoBuilders werkzaam te zijn geweest, is hij recent in vaste dienst overgegaan naar zijn opdrachtgever ADS Groep.

We gaan eerst even terug in de tijd. Hoe ben je het technische vak ingerold?
“Ik ben geboren en getogen in Den Ham, waar ik de mavo deed. Daarna volgde de middelbare technische school (MTS) in Almelo, wat voor veel jongens in die tijd een veelvoorkomende vervolgstap was. Al op jonge leeftijd moet je dan een richting kiezen, dus enigszins onbevangen koos ik voor de bouw. Techniek trok mijn interesse, dus met de bouw voelde ik toen al wel een binding. Na het behalen van mijn diploma bouwkunde, ging ik in militaire dienst. In 1981 volgde een economische crisis, waar de arbeidsmarkt nog jaren last van had. Er was geen werk in de bouw, dus het lukte me niet om een baan te vinden. Ik besloot daarom tijdelijk aan de slag te gaan als vrachtwagenchauffeur. In afwachting van betere tijden. Gelukkig vond ik daarna een baan als werkvoorbereider bij een kozijnenleverancier in Almelo. Mijn eerste echte stappen binnen het vak.”

Je begon je carrière dus niet in een rooskleurige arbeidsmarkt. Hoe ging dat verder?
“Dat klopt, ik was al lang blij dat ik aan de slag kon. Toch kwam ik er na een tijd achter dat de toelevering voor mij een te beperkte branche was. Ik wilde me bezig kunnen houden met de bouw van complete huizen, waaronder betonbouw en houtbouw. Dat vond ik bij Aan de Stegge (ADS Groep). 14 jaar lang had ik het hier enorm naar mijn zin in de rol van werkvoorbereider, totdat de volgende crisis zich aandiende in 2008. De banen in de bouw verdwenen weer als sneeuw voor de zon en ook ik verloor mijn baan. Weer een onzekere tijd in de bouw en als technisch professional had je niet veel te eisen. Een compleet andere tijd als de situatie vandaag de dag. Ik kwam vervolgens terecht bij een bouwer in Zwolle, maar ik zat hier niet op mijn plek. Ik kende CoBuilders al een tijdje en in ik kwam in contact met Bart. Hij had een mooi netwerk in de bouw en wist mijn voorkeuren goed te vertalen naar passende opdrachtgevers. Zo kwam ik in 2017 terecht bij Bouwbedrijf Bramer in Vriezenveen.”

En nu ben je bijna vijf jaar verder en ga je in vaste dienst bij je oude werkgever ADS Groep.
“Ja zo zie je maar, oude liefde roest niet. Alsof het zo moest zijn kwam er een kans voorbij net op het moment dat mijn project bij Bramer afliep. Ik voel me thuis bij ADS Groep en vind het een groot voordeel dat ze ook een afdeling werktuigbouw hebben. Dat geeft mijn rol meer verbreding, want ook staal komt er bij kijken. Op mijn leeftijd vind ik het stiekem ook fijn dat ik niet weer een nieuw bedrijf en nieuwe systemen hoef te leren kennen. Het voelt vertrouwd om terug te zijn en ik hoop hier tot aan mijn pensioen te blijven werken.”

Je bent inmiddels al tientallen jaren werkzaam als werkvoorbereider. Wat vind je zo leuk aan de rol?
“De combinatie van techniek en coördinatie. Het is mijn taak om het werk voor een bouwproject technisch voor te bereiden. Daar komt alles bij kijken: het uitzoeken van de materialen, het onder controle houden van de prijzen en het beheren van de planning. Mijn werk is daardoor erg divers. Alle technische aspecten komen voorbij. Ook vind ik het een voordeel dat ik in mijn rol veel contact heb met partijen die betrokken zijn bij het bouwproject. Ik maak afspraken met onderaannemers die deeltaken uitvoeren, maar ook met intern personeel als het gaat om de planning. Daardoor voelt het echt dat je een project samen realiseert. Ik verzorg de voorbereiding en draag het daarna over aan de collega’s die het werk gaan uitvoeren. Na afloop ervaar ik dan echt dat win-moment als iets opgeleverd wordt zoals het vooraf bedacht is.”

Wat is tot nu toe de grootste uitdaging geweest in je carrière?
“Dat is de ontwikkeling van de systemen. De komst van 3D-modellen, Revit en BIM zorgde voor een serieuze verandering in het werk. Vroeger werkte ik met tekeningen, maar er kwam een omslag dat ik steeds meer als 3D-modellen kreeg aangeleverd. De live versie van een project, waar je als werkvoorbereider mee aan de slag moet. Die modellen en systemen moest ik me wel eigen maken, anders zou er een gebrek aan kennis ontstaan. De ontwikkeling ervan gaat snel, dus als werkvoorbereider moet je je hier ook in blijven ontwikkelen. Ik heb hiervoor een cursus gevolgd en het is vooral zaak om er vlieguren mee te maken. Stilstand is achteruitgang, dat geldt absoluut voor de ontwikkeling van 3D-systemen.”

Mooi om te horen dat het vak blijft bewegen. Hoe zie je de toekomst voor je?
“Ik ben 61, dus ik moet zeggen dat ik geen grote carrièreambities meer heb. Ik ben een werkvoorbereider in hart en nieren en haal daar ontzettend veel energie uit. Juist omdat de rol zich in loop van de tijd heeft ontwikkeld. Zes jaar geleden heb ik samen met mijn vrouw een boerderij met een stuk grond in Den Ham gekocht. We zijn een camping gestart die inmiddels goed loopt. In de zomermaanden ontvangen we gasten en in de winter zijn we druk met het onderhoud. Als ik over een aantal jaar met pensioen ga, heb ik mooi nog iets om handen.”

Kijk, een mooie passie naast je carrière. Je bent nu in vaste dienst gegaan bij de opdrachtgever. Hoe kijk je op de samenwerking met CoBuilders terug?
“Ik heb de samenwerking altijd als positief en constructief ervaren. Het is fijn om een sparringpartner te hebben die met je meedenkt. Iemand die de bouwbranche goed kent en je toegang kan geven tot een interessant netwerk. Dat is wel echt van toegevoegde waarde geweest voor mijn vervolgstappen. Ook vind ik de persoonlijke aandacht noemenswaardig. In de vijf jaar dat ik voor CoBuilders heb gewerkt, heb ik altijd oprechte betrokkenheid ervaren. Af en toe een telefoontje om bij te praten of een geschenk voor de zomer op je deurmat. Het zit hem in kleine dingen die je het gevoel van waardering geven als collega.”

De bouwtechnische sector levert een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie. Hoewel we al een paar jaar veel horen over innovaties en verduurzaming, wordt de bouw vaak nog gezien als een traditionele en behoudende branche. Wat zijn de meest actuele trends die er spelen? Waar krijg je als speler binnen de sector mee te maken? Wij zetten de vier belangrijkste trends op een rij.

1.    Verduurzaming

De trend van verduurzaming zal zich blijven voortzetten. Er ligt een steeds grotere nadruk op circulair bouwen, het gebruik van ‘schone’ machines en milieuvriendelijke initiatieven. De komende tijd zal het gebruik van elektrische en waterstof aangedreven machines toenemen.

2.    Digitalisering

Investeringen in technologie in de bouw worden voortgezet. De afgelopen jaren heeft de sector zichzelf verder ontwikkeld door de omarming van nieuwe digitale instrumenten en diensten. Denk aan softwaresystemen, bouwinformatiemanagement (BIM) en het gebruik van slimme data. Steeds vaker worden bedrijfsonderdelen of interne processen vastgelegd in digitale dashboards en mobiele apps om taken te stroomlijnen en administratieve lasten te beperken.

3.    Standaardisering

Door het tekort aan woningen en geschoolde vakmensen in de bouw en techniek zien we een snelle ontwikkeling van de standaardisering van woningen en onderdelen daarvan. Prefab en modulair bouwen kunnen het tempo van bouwen aanzienlijk versnellen. Woningonderdelen worden in een fabriek al volledig voorbereid, zodat ze alleen nog maar op locatie in elkaar gezet hoeven te worden.

4.    Renovatie en transformatie

In lijn met de duurzaamheidsinitiatieven zien we ook meer focus op renovatie en transformatie. Het herbruiken en vernieuwen van gebouwen krijgt veel aandacht. Niet alleen om ze energiezuiniger en duurzamer te maken, ook omdat de functie van gebouwen verandert ten opzichte van jaren geleden. Zo worden steeds meer leegstaande kantoorpanden omgevormd tot appartementen om het woningtekort op te vangen.

 

In het veld van nieuwe technieken en werkwijzen is stilstaan geen optie. De markt vraagt om innovaties. Duurzame en slimme bouw is de toekomst en het einde van de kandidaten- en woningkrapte is nog niet in zicht. Dan kunnen we niets anders dan meebewegen met vernieuwingen en de kansen met beide handen aangrijpen.

Susan (26) is met recht een gedreven, jonge bouwvrouw te noemen. Na haar mbo- en hbo-opleidingen Bouwkunde wist ze heel goed wat ze wilde: een rol als werkvoorbereider mét een stuk uitvoering. De stages hadden haar een goed beeld gegeven van het vak. Maar als het dan zover is en je aan de start staat van je carrière, waar begin je dan? Wat word dan je eerste stap? Ze kreeg hulp van Jochem van CoBuilders en werkt nu aan een aantal woontorens die de skyline van Nijmegen sieren.

Een vrouw in de bouw, dat blijft toch uniek. Hoe is dat zo gekomen?

“Mijn keuze om de bouw in te gaan, was eigenlijk geen verrassende stap. Ik ben opgegroeid met een vader die in de bouw werkt en dat wekte al van jongs af aan mijn interesse. Ik vind techniek ontzettend interessant en kan me ook helemaal verliezen in details. Ik pluis iets helemaal uit tot ik precies begrijp hoe het werkt. Tijdens mijn stages kreeg ik een scherp beeld van wat ik leuk vind in een rol. Werkvoorbereiding is mij echt op het lijf geschreven, omdat het een combinatie is van analyseren en organiseren. Hoe vertaal ik het idee naar een concreet plan.”

Een heldere passie dus. Hoe ging de stap van school naar de arbeidsmarkt?

“Dat bleek best lastig. Ik had dan wel scherp wat ik wilde, maar waar ga je dat vinden? In mijn laatste schooljaar werd ik al veel benaderd door bouwbedrijven of recruiters. Daar zaten interessante rollen op papier tussen, maar ik wilde me eerst goed oriënteren. Een vriend van mij tipte me CoBuilders. Hij was een jaar eerder door Jochem aan een baan in de bouw geholpen. We spraken af voor een kennismaking op school en Jochem vroeg vooral door op het gebied van mijn ambities. Het werd een gezamenlijke zoektocht naar een baan die bij me past, ook op persoonlijk vlak. Toch fijn om daarin wat sturing te krijgen, want zelf zou ik op dat moment vacaturebanken af zijn gaan struinen. Jochem ging voor me aan de slag en kwam ook met bedrijven die ik nog niet kende. Niet veel later introduceerde hij me bij Hendriks ruwbouw.”

Vertel, wat is je opdracht daar?

“Als werkvoorbereider werk ik voor een groot project aan de Havenkade in Nijmegen. Hier worden acht woontorens gerealiseerd en wij zijn verantwoordelijk voor de gehele betonbouw ervan. Simpel gezegd zetten wij het geraamte van de gebouwen neer. Mijn rol is om het werkplan voor de uitvoerende collega’s goed neer te zetten. Dat betekent dat ik de plannen van de opdrachtgever op detailniveau ga uitwerken en voorbereiden. Deels is dat een controlerende rol, zoals het controleren van tekeningen en het checken van bouwstukken. Aan de andere kant houd ik me bezig met het opstellen van een planning, het aanvragen van offertes en het inkopen van materialen. Uiteindelijk is het doel dat de uitvoerende collega’s het soepel kunnen overnemen. Dat zij aan de slag kunnen met het daadwerkelijk bouwen van de betonnen constructies.”

Een cruciale rol in het bouwproces dus. Wat zijn de uitdagingen?

“Ik heb aan de voorkant ontzettend veel informatie nodig om iets goed te kunnen uitwerken. Soms is nog niet alles bekend of zijn er onduidelijkheden. Hoe ga je die informatie dan verkrijgen? Ook moet ik afstemmen met veel verschillende partijen. Ik ben één van de vele onderaannemers van de opdrachtgever, dus je staat heel vaak achteraan in de rij. De bouw komt om in het werk, iedereen is druk. Het kan dan een flinke uitdaging zijn om alle zaken goed af te stemmen.”

Wat maakt jouw rol als werkvoorbereider zo leuk?

“Je ziet letterlijk een gebouw ontstaan. Het proces van voorbereiding en het denkwerk naar het verrijzen van een gebouw is zo geweldig. Waar ik een paar maanden aan heb gewerkt op mijn computerscherm zie ik dan als een skyline ontstaan. Elke week als ik de bouw op kom rijden, zie ik weer progressie. Dat geeft echt een kick. En ergens ook spanning of dat plan wat ik bedacht heb, goed verloopt daarbuiten. Het leuke is dat ik tijdens de uitvoerfase zelf ook regelmatig buiten op de bouwplaats ben. Gemiddeld ben ik zo’n één of twee keer per week op locatie aanwezig voor overleg met de uitvoering of met de opdrachtgever.”

Je staat aan het begin van je carrière, maar hebt al flink wat praktijkervaring op kunnen doen. Welke ontwikkelingen zie je binnen jouw vakgebied?

“Een hele concrete ontwikkeling is de controle met 3D-modellen. Vroeger zag je het ontwerp op papier, maar nu krijg je een miniversie van wat het exact buiten gaat worden. Wat mij ook opvalt is dat oude kantoorpanden steeds vaker tot woningen worden omgebouwd. Zo werkten wij laatst nog aan een oud meelpakhuis dat werd omgevormd tot meerdere appartementen. Door de toename van het thuiswerken verandert de kantoorbezetting en daarmee de bestemming van panden. Verduurzaming is uiteraard ook een belangrijke ontwikkeling in de bouw, maar daar hebben wij als betonbouwer wat minder mee te maken.”

En waar zien we jou terug over tien jaar?

“De komende jaren wil ik mezelf ontwikkelen tot een volslagen werkvoorbereider. Als starter is deze rol perfect, omdat je takenpakket zo breed is. Je krijgt een goede basis van alle bouwaspecten, je ziet veel van de uitvoering en je bent op de bouwplaats aanwezig. Verder denk ik dat ik over tien jaar nog steeds in de woningbouw werk. Dat heeft me altijd getrokken. Het idee dat mensen jarenlang wonen in een gebouw waar jij aan hebt gewerkt, geeft mij veel voldoening. En dan is het extra leuk dat de gebouwen die wij bouwen echte eye catchers zijn. Ze bepalen vaak de skyline van een stad. Dat geeft me keer op keer weer een kick.”

30% van het totale energieverbruik wereldwijd wordt toegeschreven aan gebouwen en de bouwsector. Daarmee ligt er voor de bouw een enorme kans om positieve impact te maken. Duurzaam bouwen zorgt voor een ware revolutie. Hoog tijd om er eens dieper in te duiken.

Wat is duurzaam bouwen?

Kort gezegd gaat het om het optimaliseren van het bouwproces om de negatieve impact op mens en milieu te beperken. Een efficiënte planning en ontwerp dragen bij aan de mate van duurzaamheid van een bouwwerk.

 

Hoe kan een bouwwerk impact hebben op het milieu?

In elk onderdeel van de keten kunnen verschillende milieubedreigingen gevormd worden.

1. Rechtstreekse vernietiging van ecosystemen, bijvoorbeeld door houtkap

2. Afval-, water- en luchtvervuiling en het hoge energieverbruik dat nodig is voor de productie van bouwmaterialen

3. Erosie en afvloeiing op bouwlocaties die lokale waterwegen en flora kunnen beschadigen

4. Luchtvervuiling door het gebruik van zware machines die uitlaatgassen produceren

5. CO2-uitstoot door het vervoer van materialen en apparatuur over grote afstanden

6. Lekkages of andere ongelukken die zorgen voor een directe verontreiniging van grond, lucht en water

Wat zijn essentiële componenten van duurzaam bouwen?

Energie-efficiëntie – het gebruik van duurzame methodes tijdens de bouw- en gebruiksfase leidt tot minder benodigde energie.

Afvalvermindering – door een betere planning is het mogelijk om te bouwen zonder restmateriaal.

Waterverbruik – duurzame bouwtechnieken kunnen waterverspilling drastisch beperken en helpen overtollig water buiten gebouwen te beheren.

Bouwmaterialen met een lage impact – het gebruik van materialen die tijdens de fabricage minder afval produceren, in combinatie met een vermindering van de hoeveelheid afval ter plaatse, leidt tot een aanzienlijk kleinere impact.

Binnenluchtkwaliteit – het gebruik van specifieke afwerkmaterialen die weinig vluchtige organische stoffen (VOS) afgeven, zorgen voor een gezondere leefomgeving.

Impact van de locatie – door optimalisatie van de plaatsing van een bouwwerk op een locatie kan geprofiteerd worden van natuurlijk licht en passieve verwarming en verkoeling. Dit leidt tot een verlaging van het energieverbruik en vermindering van de kans op erosie, waterschade, etc.

 

Hoe kun je als bouwbedrijf verduurzamen?

Verduurzaming is geen korte termijn project. Als bedrijf moet je er bewust voor kiezen en het in de gehele organisatie gaan toepassen. Het is niet alleen onderdeel van de bedrijfsprocessen, maar ook van je dna. Het begint dan ook bij de interne bedrijfsvoering. Kijk kritisch naar wat er intern beter kan. Van papierloze archivering tot duurzame verlichting en waterbesparing. Blijf daarnaast op de hoogte van ontwikkelingen. Innovaties rondom duurzame technieken en materialen gaan snel. Bekijk welke verbeteringen relevant en haalbaar zijn voor je eigen bedrijf. Verdiep je vervolgens verder in de stappen die nodig zijn om te verduurzamen. Het zijn over het algemeen geen korte termijn acties die je binnen een paar weken afvinkt. Maak een plan voor de lange termijn, met stap voor stap verbeteringen.

 

De toekomst van duurzaam bouwen

De verwachting is dat de vraag naar duurzaam bouwen de komende jaren niet alleen zal toenemen, maar ook zal blijven veranderen. Slimme steden en geïntegreerde gebouwen hebben de toekomst. De toepassing van geavanceerde technologieën in gebouwen zal blijven toenemen. En daarmee ook de vraag naar betere en duurzame bouwmethoden.

Daarnaast zullen gebouwen in grotere mate aan duurzaamheidseisen moeten voldoen. Dat betekent een toename van nieuwe en strengere certificeringen in de komende jaren. Ook zal er steeds meer overlap komen in de nieuwbouw- en renovatiesector. Bestaande bouwwerken krijgen te maken met complexere renovaties. Nieuwbouw bij bestaande gebouwen is nodig als het gaat om duurzaamheidsoptimalisatie, maar ook om gebouwen te moderniseren. Tot slot zal de rol van big data alleen maar groter worden. In alle fasen van het bouwproces neemt het gebruik van data toe en zal het een cruciaal onderdeel van bouwprojecten vormen.

 

 

Bron: ACS

!

Vacature alert

Blijf maandelijks op de hoogte van jouw bouwkundige en technische vacatures!